PLC کنترل کننده ای نرم افزاری است که در قسمت ورودی اطلاعاتی را به صورت باینری یا آنالوگ دریافت کرده و آنها را طبق برنامه ای که در حافظه اش ذخیره شده است پردازش می نماید و نتیجه عملیات را از قسمت خروجی به صورت فرمان به گیرنده ها و اجرا کننده های فرمان ارسال می کند. به عبارت دیگر PLC عبارت است از یک کنترل کننده منطقی که می توان منطق کنترل را توسط برنامه برای آن تعریف نموده و در صورت نیاز به راحتی آن را تغییر داد.
وظیفه PLC قبلا بر عهده مدارات فرمان و رله های کنتاکتوری بود که امروزه استفاده از آنها منسوخ شده است. از اشکالات عمده رله ها این بود که با افزایش آنها حجم و وزن مدارات فرمان، بسیار بزرگ شده و قیمت آنها افزایش می یافت و نهایتا عیب یابی اینگونه مدارات بسیار پیچیده و زمان بر می گردید.
برای رفع این معضل مدارات فرمان الکترونیکی ساخته شدند؛ اما آنها نیز به علت تک کاربره بودن قابل استفاده در چند مدار نبوده و از این رو نیازمند اعمال تغییرات عمده بودند و به همین علت کارایی کمی داشتند.
با استفاده از PLC تغییرات مورد نظر به راحتی در روند تولید یا عملکرد ماشین صورت می گیرد؛ زیرا دیگر لازم نیست سیم کشی ها و سخت افزار سیستم کنترل تغییر کند و تنها کافیست چند سطر برنامه نوشته و به PLC ارسال کرد تا کنترل مورد نظر تحقق یابد. از طرف دیگر قدرت PLC در انجام عملیات های منطقی و محاسباتی به مراتب بیشتر از تابلو های فرمان معمولی است.
اکنون برای توجه بیشتر به تفاوت ها و مزایای PLC نسبت به مدارات کنتاکتوری موارد زیر را می شماریم:
- استفاده از PLC موجب کاهش حجم تابلوی فرمان می شود.
- استفاده از PLC مخصوصا در فرآیندهای عظیم موجب صرفه جویی قابل توجهی در هزینه لوازم و قطعات می شود.
- PLC استهلاک مکانیکی ندارد؛ بنابراین علاوه بر عمر بیشتر، نیازی به تعمیرات و سرویس های دوره ای نخواهد داشت.
- PLC انرژی کمتری مصرف میکند.
- PLC بر خلاف مدارات رله کنتاکتوری نویز الکتریکی و صوتی ایجاد نمی کند.
- استفاده از یک PLC منحصر به پروسه و فرآیند خاصی نیست، و با اعمال تغییراتی در برنامه میتوان به آسانی از آن برای کنترل پروسه های دیگر استفاده کرد.
- طراحی و اجرای مدارات کنترل فرمان با استفاده از PLC بسیار سریع و آسان است.
- برای عیب یابی مدارات کنتاکتوری الگوریتم و روش خاصی نداریم، اما در عیب یابی مدارات PLC به راحتی با تغییرات در نرم افزار و شبیه سازی آن می توان عیب یابی کرد.
امروزه کاربردهای فراوانی از PLC در برق صنعتی به چشم می خورد که خود نشانگر اهمیت فراوان PLC است. از جمله این کاربردها به موارد زیر اشاره می کنیم:
- صنایع اتوموبیل سازی شامل سوراخ کاری و پاشش رنگ و حمل موتور Lift و Drop
- صنایع پلاستیک سازی شامل ذوب، قالب گیری و دمش هوا
- صنایع سنگین شامل کوره های صنعتی کنترل دمای اتوماتیک
- خدمات ساختمانی شامل آسانسور و تهویه هوا و …
- سیستم های حمل و نقل شامل جرثقیل ها و …
